Prof. Dr. Alper Akcan: "Tüm kadınlar için en uygun tarama testi mamografidir"

Acıbadem Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Alper Akcan, meme kanserinde bazı hastaların tarama yöntemi olarak MR’ı tercih ettiğini söyleyerek, "Tüm kadınlar için en uygun tarama testi mamografidir" dedi.

Meme kanserinin kansere bağlı ölümlerde ikinci sırada olduğunu belirten Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Alper Akcan, "Meme kanseri, memedeki süt kanallarından veya süt üreten bezlerden gelişen bir çeşit kanserdir. Fakat önemi de kadınlarda çok sık görülüyor olması. Kadınlarda birinci sıklıktaki kanserdir. Tedavideki gelişmelere rağmen de hala kadınlarda kansere bağlı ölümlerin ikinci sıradaki nedenidir. Çoğu zaman hastalar bize ele gelen kitleyle başvuruyor. Kitlenin dışında koltuk altında bir kitle varlığı, memede renk değişikliği, portakal kabuğu gibi gamzeleşmeler, meme cildinde çekilmeler, meme başında çekilmeler ve bazen de meme başından kanlı akıntı meme kanserinin belirtisi olabilir. Öncelikle bu belirtiler olmadan biz hastalığı yakalamak istiyoruz. Bu nedenle de kadınlarda tarama programları çok önemli. 40 yaşın altındaki kadınlarda iki yılda bir, 40 yaşın üzerindeyse yılda bir mutlaka periyodik kontrollerin yapılması gerekiyor. Bu kontrollerde 40 yaşın altındaki kadınlarda ultrason görüntüleme yöntemi olarak değerlendirilebilir. Gerekirse özellikle aile öyküsü olanlarda meme MR düşünülebilir. Diğer taraftan 40 yaşın üzerindeki kadınlarda mamografik taramalar yılda bir kere yapılmalıdır" dedi.

"Tedavilerde ciddi gelişmeler var"

Dr. Akcan, meme kanseri tedavisinde çok büyük gelişme ve değişiklikler olduğunu söyleyerek, "Meme kanseri tedavisi son 10-15 yılda gerçekten çok ciddi gelişmeler gösterdi. Özellikle ilaç tedavi anlamında çok belirgin değişiklikler var. Cerrahi olarak da onkoplastik cerrahi dediğimiz yeniden meme yapma yöntemleri ya da memeyi koruma yöntemleriyle artık çok daha başarılıyız. Peki bu tedaviler neler, biraz bunlardan bahsedecek olursak; eğer bir hastada hastalık erken evrede ve yavaş ilerleyen tipte ise bu hastalarda önceliğimiz cerrahi oluyor. Cerrahi olarak da az önce söylediğim meme koruyucu cerrahi yapabiliriz ama çok odaklı bir hastalık söz konusuysa o zaman memenin içini boşaltarak ama memenin dış kısmını tamamen koruyarak bir takım cerrahi işlemler yapabiliriz ve aynı anda da yeniden meme yaparak hastaları kozmetik olarak mutlu edecek bir sonuç elde edebiliriz. Diğer taraftan lokal ileri evre dediğimiz, hastalığın koltuk altına yayıldığı, memede biraz daha ilerlediği hastalarda öncelikli tedavimiz artık kemoterapiler ya da diğer ilaç tedavileri oluyor. Neoadjuvant tedavi olarak adlandırdığımız bu tedaviler cerrahi öncesinde verilerek hastalığın evresinin gerilemesi, kitlenin küçülmesi, varsa hastalıklı lenf nodlarının iyileşmesi ve hatta genetik çalışma için zaman kazanılması söz konusu. Bu ilaç tedavisi tamamlandıktan sonra planladığımız cerrahi tedaviyi gerçekleştirebiliyoruz. Ama bazen mastektomi dediğimiz memenin tamamının alınması gereken hastalarda tedavi yanıtına bakarak bazen meme koruyucu cerrahi dediğimiz daha sınırlı cerrahiler yapabiliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Her kadın için uygun olan tarama mamografidir"

Bazı hastaların MR taraması istediğini fakat her kadın için en uygun tarama yönteminin mamografi olduğunu söyleyen Akcan, "Kadınlarımıza üç uyarıda bulunmak istiyorum. Bunlardan bir tanesi kendi kendine meme muayenesi ve hastalığın erken tanısı için en önemli basamak belki de bu. Kadınlarımızın mutlaka adetten sonraki günlerde ayna karşısında ve yatar durumda kendi kendine meme muayenesini alışkanlık haline getirmeleri ilerleyen yıllar için büyük bir yatırım olacaktır. Kadının kendi memesini tanıması, ortaya çıkan yeni bir lezyonun çok daha erken dönemde fark edilmesini sağlayacaktır. İkinci bir uyarı ise bazen hastalarımız bize başka merkezlerde eksizyonel biyopsi dediğimiz kötü huylu kitlenin alınma işlemi yapılmış olarak başvurabiliyorlar. Bu tedavide ciddi kısıtlamalara ya da gereksiz tedavilere neden olabiliyor ya da meme koruyucu cerrahi yapabileceğimiz hastalarda mastektomi dediğimiz daha büyük cerrahilere maruz bırakabiliyor hastayı. Dolayısıyla size eksizyonel biyopsi dediğimiz kitlenin alınması öneriliyorsa bunu kabul etmemenizi, mutlaka bunun yerine kalın iğne biyopsisi dediğimiz işlemin yapılmasını istemenizi öneriyorum. Bir üçüncü uyarı ise MR konusunda, mamografi konusunda. Kadınlarımız bazen bize pek çok Avrupa ülkesinde mamografinin yasaklandığını, dünyada artık mamografinin kullanılmadığını söylüyorlar. Aslında bu tamamen bilgi kirliliği. Mamografi bizim tarama olarak vazgeçebileceğimiz bir tetkik değil. Çünkü bazı öncü lezyonları bize sadece mamografi söyler. MR ise bütün kadınlarda uygulayabileceğimiz bir tarama testi değildir. Çünkü yanlış pozitiflik dediğimiz olmayan hastalığı varmış gibi gösterme durumları söz konusu olabilir. Fakat aile öyküsü olan genç kadınlarda tabii ki MR tarama testi olarak değerlendirilebilir ama rutin her kadın için uygun tarama testi MR değil, mamografidir" dedi.