Kocaeli’nin İzmit ilçesinde Roma döneminde yaklaşık 170 bin kişinin su ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olduğu belirtilen İn Bayırı Sarnıcı, bugün evlerin ve yabani otların arasında kaldı. Yaklaşık 22 kilometre uzaktaki Paşasuyu’ndan 21 su kemeriyle beslenen tarihi yapı, restore edilerek turizme kazandırılmayı bekliyor.
Cedit Mahallesi’nde bulunan ve milattan sonra 4. yüzyıla tarihlendirilen tarihi sarnıç, Roma ve Bizans dönemlerinde kentin su ihtiyacını karşılayan önemli yapılardan biri olarak kullanıldı.
Nikomedya’nın (İzmit’in antik dönemdeki adı) su ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilen sarnıca, yaklaşık 22 kilometre uzaklıktaki Paşasuyu kaynağından su taşındığı biliniyor. Araştırmalara göre su, 21 su kemeri aracılığıyla sarnıca ulaştırılıyor, burada depolandıktan sonra kentteki hamam, ev, askeri tesis ve saray gibi yapılara dağıtılıyordu.
Çeşitli kaynaklarda, sarnıcın eski Bizans İmparatoru Diocletianus tarafından yaptırıldığı belirtilirken, yapının daha eski bir döneme ait olduğuna ilişkin rivayetler de bulunuyor. Ünlü seyyah Charles Texier de 1834 yılında İzmit’e yaptığı ziyarette sarnıçtan söz etti.
1987 yılında Anıtlar Kurulunca tescillenen yapı, bakımsızlık ve çarpık yapılaşma nedeniyle günümüzde büyük ölçüde çevresindeki yapıların ve yabani otların arasında kaldı.
Sular, 21 su kemeriyle taşınıyordu
Art Nicomedia Kültür Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Akın Ülkü Sevinç, milattan sonra 4. yüzyıla tarihlendirilen sarnıcın tarihi, mimari özellikleri ve korunması gereken kültürel miras niteliğine ilişkin bilgi verdi.
Sevinç, İn Bayırı Sarnıcı’nın Roma ve Bizans dönemlerinde kentin su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılan su toplama ve depolama alanlarından biri olduğunu söyleyerek, "Roma ve Bizans dönemlerinde kentin su ihtiyacını karşılamak için su toplama alanı, bugünkü adıyla su deposu olarak kullanılıyordu. Yağmur suları ve kaynak sularından gelen rezervler burada toplanarak ihtiyaç duyulan yerlere dağıtılıyordu. İn Bayırı Su Sarnıcı’nın kaynağı Paşasuyu’ndan geliyor. Yaklaşık 22 kilometre mesafede bu kaynak. Yapılan araştırmalara göre 21 su kemeriyle buraya taşınıyor su. Buradan da kentin su ihtiyacı olan yapılara, hamamlara, evlere, askeri tesislere ve saraylara aktarılıyordu" dedi.