RİZE (İHA) – Çayeli Bakır Genel Müdürü Ali Can, "Cengiz Holding bu yıl Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’in paydaşlarından biri oldu. Biz de Cengiz Holding grup şirketi olarak COP31’de yer alarak, yerel ölçekte edindiğimiz deneyimleri daha geniş bir platformda paylaşma fırsatı yakalayacağız" dedi.
Çayeli Bakır İşletmeleri Genel Müdürü Ali Can, şirketin Doğu Karadeniz’deki sosyal fayda ve yerel kalkınma vizyonuna, Cengiz Holding çatısı altında yürütülen sürdürülebilirlik hedeflerine ve bölgede çarpan etkisi oluşturan tarımsal projelerin somut çıktılarına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Madencilik faaliyetlerini yalnızca yer altı zenginliklerini ekonomiye kazandırmak olarak görmediklerini vurgulayan Can bölgenin sosyal, ekolojik ve ekonomik gelişimini temel kurumsal sorumluluklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.
Şirketlerin artık yalnızca üretim kapasiteleriyle değil, faaliyet gösterdikleri coğrafyalara sağladıkları kalıcı değerlerle anıldığını hatırlatan Genel Müdür Ali Can, yerel ihtiyaçları belirleme süreçlerini doğrudan bölge halkıyla temas halinde yönettiklerini belirterek, "Bir işletmenin faaliyet gösterdiği bölgedeki etkilerini değerlendirirken istihdam ve ekonomik katkının yanı sıra çevresel etkileri, yerel halkla ilişkileri ve bölgenin uzun vadeli gelişimine sağladığı katkıyı da dikkate almak gerekiyor. Bu etkilerin doğru anlaşılabilmesi için bölge halkının beklentilerini dinlemek, ihtiyaçları düzenli olarak takip etmek ve geliştirilen çalışmaların sonuçlarını değerlendirmek önem taşıyor. Aynı zamanda bölgenin geleneksel üretim modellerini iyi bilip, artık unutulan ya da azalan iyi örnekleri tekrar canlandırmak da önemli bir fayda sağlıyor. Çayeli Bakır olarak bu süreci paydaşlarımızla iletişim içinde yürütmeye özen gösteriyoruz. Toplum Danışma Kurulu toplantılarımız ve bölgedeki üreticilerimizle kurduğumuz ilişkiler, yerel ihtiyaçları anlamamız açısından önemli bir rol oynuyor. Buradaki yaklaşımımız, bölgenin ihtiyaçlarını yalnızca belirli dönemlerde ele almak değil, bunlara uzun vadeli çözümler geliştirmek. Bu nedenle çalışmalarımızın etkisini üretim miktarı, teknik kapasite, yerel katılım ve ekonomik sürdürülebilirlik gibi farklı boyutlarıyla değerlendiriyoruz" dedi.
Cengiz Holding bünyesinde yer almanın Çayeli Bakır’a kazandırdığı stratejik perspektife dikkat çeken Can, yerelde üretilen kalkınma modellerinin küresel sürdürülebilirlik hedefleriyle buluştuğunu kaydederek "Cengiz Holding çatısı altında yer almak, bu yaklaşımı daha geniş bir perspektifle ele almamıza katkı sağlıyor. Farklı sektörlerde ve coğrafyalarda faaliyet gösteren grup şirketlerinin deneyimleri, çevresel ve toplumsal sorumlulukların ekonomik faaliyetlerle birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koyuyor. Biz de Çayeli Bakır olarak bu anlayışı, bölgemizin ihtiyaçlarına ve yerel potansiyeline uygun projelerle hayata geçiriyoruz. Cengiz Holding bu yıl Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’in paydaşlarından biri oldu. Biz de Cengiz Holding grup şirketi olarak COP31’de yer alarak, yerel ölçekte edindiğimiz deneyimleri daha geniş bir platformda paylaşma fırsatı yakalayacağız. Arıcılık ve tarımsal üretim alanındaki çalışmalarımız; Birleşmiş Milletler’in belirlemiş olduğu Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nden biyolojik çeşitliliğin korunması, iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın artırılması ve sürdürülebilir geçim kaynaklarının desteklenmesi gibi başlıklarla doğrudan ilişki kuruyor. Bu deneyimlerin Cengiz Holding çatısı altında paylaşılması, yerel çalışmaların küresel sürdürülebilirlik gündemiyle bağını ortaya koymamıza imkân tanıyor" ifadelerini kullandı.
12 yıllık dönüşüm hikayesi: Arıcılığı geliştirme projesi
2014 yılında başlatılan Arıcılığı Geliştirme Projesi’nin Doğu Karadeniz’in biyolojik mirasını korurken üreticilerin bizzat sahiplendiği bağımsız bir modele dönüştüğünü ifade eden Ali Can, "Doğu Karadeniz, doğal zenginlikleri ve geleneksel üretim kültürüyle önemli bir potansiyele sahip. Arıcılık da hem bölge ekonomisi hem biyolojik çeşitlilik açısından bu potansiyelin önemli parçalarından biri. Arıların ekosistemlerin devamlılığı ve tarımsal üretim açısından üstlendiği rol düşünüldüğünde, arıcılığı desteklemek yalnızca bir ekonomik faaliyeti geliştirmek değil, doğal yaşamın sürdürülebilirliğine de katkı sağlamak anlamına geliyor. Arıcılığı Geliştirme Projemizi 2014 yılında, bölgedeki arıcılarımızın ve Toplum Danışma Kurulu toplantılarımızda dile getirilen ihtiyaçlardan hareketle başlattık. İlk hedefimiz, teknik bilgi eksikliği nedeniyle yüksek seviyelerde gerçekleşen koloni kayıplarını azaltmak ve üreticilerimizin bilgi ve becerilerini geliştirmekti. Ancak zamanla projenin kapsamını genişleterek yerel üretimin güçlendirilmesini, yöremize özgü Kafkas arısının desteklenmesini, kadın üreticilerin ekonomik hayata katılımının artırılmasını ve üreticilerin kendi kendine yetebilen bir yapıya kavuşmasını hedefledik. Bugün geriye baktığımızda, projenin yalnızca başlangıçtaki ihtiyaçlara cevap vermekle kalmadığını, kendi gelişimini sürdürebilen bir ekonomik modele dönüştüğünü görüyoruz. Üreticilerimizin kooperatif çatısı altında bir araya gelmesi, ürün çeşitliliğini artırması ve teknik bilgiyle üretim yapması bu dönüşümün en önemli göstergeleri. Bizim açımızdan asıl başarı, bir projeyi yıllarca sürdürmekten çok, o projenin yerel sahiplenmeyle kalıcı bir yapıya kavuşmasını sağlamak" dedi.
Koloni kaybı yüzde 5’in altında, yıllık 322 bin dolarlık yerel değer
Projenin sahadaki somut çıktılarını detaylı verilerle paylaşan Genel Müdür Can, eğitimden kooperatifleşmeye, kadın istihdamından katma değerli ürün üretimine kadar ulaşılan seviyeleri hatırlatarak, "Başlangıçta teknik yetersizlikler sebebiyle yüzde 50’nin üzerinde seyreden arı kolonisi kayıpları, uygulanan eğitim ve teknik desteklerle yüzde 5’in altına düşürüldü. 2014 yılında 310 kovanla başlayan destek, 2015’te 1.110 koloniye çıkarıldı ve koloni varlığı uzun yıllardır 1.000’in üzerinde sabitlendi. Proje öncesinde yıllık yaklaşık 2,5 ton olan bal üretimi 8 tonun üzerine taşındı. 2017 yılında üreticilerin kooperatifleşmesi sağlanarak balın ötesine geçildi; ana arı, propolis, polen ve arı keki gibi yüksek gelir getiren ürünlerin üretimine başlandı. Halk Eğitim Merkezi koordinasyonunda yürütülen programlarla 68’i kadın olmak üzere toplam 296 arıcı eğitim alarak sertifikalandırıldı. Bu yıl özellikle bölgenin genetik zenginliği olan Kafkas ırkı ana arı üretimine odaklanılarak teknik eğitim, malzeme ve üretim alanı desteği sağlandı. Yalnızca 2025 yılı verilerine göre arıcıların ürettiği ürünlerin toplam ekonomik değeri 322 bin ABD doları seviyesine ulaştı" şeklinde konuştu.